Van Jakarta tot Gaza, van oude wonden naar nieuwe littekens. De ene pijn ontkent de andere niet. Herdenken is kiezen voor menselijkheid.
Nooit meer is nu
We staan stil. Bij namen, bij data, bij verhalen die ons zijn toevertrouwd.
We buigen voor het verleden, maar sluiten onze ogen niet voor het heden.
Kolonialisme laat lange schaduwen na. De ene pijn hoeft de andere niet te overschaduwen. Erkennen is ruimte maken voor iedereen die verlies kent, die onrecht draagt.
Van de Molukken tot West-Papua, van Jakarta tot Gaza.
Herdenken is niet alleen terugzien, het is kiezen voor menselijkheid, hier, nu.
Van gedroogde kersenbloesem in een verweerd kleinood naar bloemen bij het Indisch Monument. Eén familie, één verhaal, deel van een groter verleden.
Stille getuigenis
In mijn handen ligt een klein, verweerd boekje. De kaft is zacht geworden van het dragen, de bladzijden broos van de jaren en de reizen die het tegen wil en dank heeft gemaakt.
Op 12 december 1941 kreeg mijn opa het, op de dag van de mobilisatie in Nederlands-Indië. Hij was landstormersoldaat bij het KNIL en droeg het Nieuwe Testament altijd bij zich. Bij de capitulatie. In het kamp: de scheepswerf Harima, nabij Osaka.
Hij las, onderstreepte, schreef namen en data alsof het boekje niet alleen een testament van geloof, maar ook een stille kroniek van zijn dagen werd. Zelfs gedroogde bloesems van de Japanse kers vond ik er tussen, als herinneringen die niet verwelken konden.
Achterin, in klein handschrift, de naam en verjaardag van zijn oudste zoon. Mijn vader. Ik zie hem daar zitten, met dat potlood, op een dag dat het thuisfront verder weg leek dan ooit.
Hij kwam nooit terug. In 1944 stierf hij in het kamp. Pas in 1993 ontdekte ik dat zijn urn was bijgezet in het colombarium van Ereveld Menteng Pulo in Jakarta. Toen kregen de contouren van zijn verhaal langzaam kleur, via kampgenoten die vertelden wat er was gebeurd.
Dit boekje, het enige naast een handvol foto’s dat we van hem hebben, ging van mijn opa naar mijn oma, naar mijn vader, en toen naar mij. Op een dag zal ik het aan mijn zoon Julian geven.
Op 15 augustus sta ik stil. Niet in stilte alleen, maar schrijvend. Over de oorlog die mijn Indische ouders en grootouders overleefden. Over de Japanse bezetting. De bersiaptijd. De onafhankelijkheidsoorlog. Over het geweld van beide kanten. Over het kolonialisme, met zijn zwarte bladzijden die niet minder zwart worden door ze te verzwijgen.
Ik schrijf omdat herdenken méér is dan een terugblik. Het is een dialoog met het verleden, met alle stemmen die daarin klinken.
Ik maakte onlangs een bijzondere reis… Soms vind je broederschap op plekken waar je het niet zoekt.
Verbinding zonder woorden. Tien mannen. Ieder met zijn eigen verhaal, strijd en stilte. Keken elkaar aan, niet als vreemden, maar als spiegels. Ogen die elkaars diepte peilden, hoe oncomfortabel ook — alsof ergens, diep vanbinnen, al een vuur werd aangestoken.
Ik was een van hen.
Daarna het lichaam — drukpunten die herinnerden waar spanning zich had genesteld, verhalen vastgekoekt in spieren en botten.
Rapé brandde in de neus, een bittere poortwachter: Laat los. Het is tijd. De eerste vonk sprong over.
Toen kwam Chocobliss. De Yellow Brick Road opende zich onder onze voeten, leidde mij door lichtflitsen van paars, rood, goud — kleuren die gloeiden als kooltjes in de nacht — langs voorouders bij een meer op Java, door de geur van melati in de ochtend, vergezeld door dierbare handen, zacht en zeker.
Sommigen ontmoetten hun spirits, anderen hun angsten. Soms waren die gelijk, soms vielen ze samen. Anderen zonken diep, raakten oud verdriet dat altijd al om aandacht vroeg.
Dat bracht tranen en bevrijding, en in het midden van dat alles het zachte weten: mannelijkheid is ook durven voelen.
Zonder woorden bleef de cirkel heel. Stil, maar vol herkenning.
Dat is broederschap in het vuur: zien zonder oordelen, dragen zonder het te zeggen, thuiskomen in jezelf en ontdekken dat daar ook de ander woont.
Uit: Ik was daar nog even Een bundel mijmermomenten in wording – Patrick Wouters
Met dank aan Diana, Dennis en Monique en De Groep. Innerlijke reis: plantmedicijn en Chocobliss ceremonie.
Soms is herinneren niet meer dan stilstaan bij iets dat al weg is maar nog wacht om gezien te worden.
Een oude foto op de kast, met mensen erin die mij ooit kenden zoals ik hen. Hun blikken vangen mij zoals het licht hen ving op die dag die niemand zich nog echt herinnert en toch niet vergeten is.
Misschien is dat wat schrijven is — de leegte tussen toen en nu niet vullen, maar aanraken.
Zodat het even weer klopt. Zodat wat ver was zachtjes dichterbij komt, en zegt: Ik was daar nog even.
Geïnspireerd op het gedicht Foto van Herman de Coninck
Uit: Ik was daar nog even Een bundel mijmermomenten in wording – Patrick Wouters
Mentale gezondheid! Je bent niet alleen. Niets is wat het lijkt. Labels om een en ander te duiden ten spijt. Want wat gaat er werkelijk in de ander om?
Hoe meelevend, inlevend je ook bent, je zult nooit precies weten hoe en wat de ander voelt. Maar hoe mooi is het als je naar beste vermogen de ander probeert te zien en er voor hem/haar/hen te zijn. Zonder te vervallen in adviezen en in oplossingen te denken. Thuis, op het werk of anderszins. En stel vooral vragen!
When the noise finally stopped. Dit artikel van Jules-Scott is in mijn ogen een must read. Een verhaal dat binnenkomt. Impact maakt en inzicht geeft. Om stil van te worden, maar ook een uitnodiging om je te (blijven) verdiepen in jezelf…
Ik ben benieuwd wat het artikel op zijn website met je doet.Je leest het via de link hieronder.
Uit mijn boek glijdt een vergeelde kattebel als een schim uit een ander leven.
In vluchtig handschrift de woorden: Ala sani, na boeng sani — alles wat gebeurt, gebeurt voor het beste.
Een Surinaamse wijsheid opgetekend in de marge van een dag die al lang voorbij is. Een boekenlegger van herinnering die zijn tijd afwacht om opnieuw betekenis te krijgen.
Op Zanderij kijk ik nog één keer om. De warmte van het land blijft aan mijn huid kleven. Mijn hart knoopt zich samen in het onuitgesproken afscheid.
Zal ik hier ooit terugkeren? De tijd zwijgt. Maar een zachte stem in mij zegt: welke afslag ik ook neem — Ala sani, na boeng sani alles komt goed, op een manier die ik nog niet ken.
Uit: Ik was daar nog even Een bundel mijmermomenten in wording – Patrick Wouters
#Beautiful #Suriname #Paramaribo #verhalen #schrijven #bookstagram #boekstagram #Vluchtindewerkelijkheid #Rauw/Rouw #Onderweg Ik was daar nog even Dank voor de inspiratie lieve Marlene Amelo.
Patrick Wouters 