Zelfs op dit tijdstip is het druk voor deze tijd van het jaar bij de tramhalte van lijn 17 naast Den Haag Centraal. Een enkeling schijnt te weten waarom al die mensen op leeftijd, bepakt en bezakt met bloemen, de tram nemen naar het Congresgebouw.
Een op het eerste gezicht horkerige trambestuurder, zucht en steunt: op een warme dag en veel passagiers had hij niet gerekend.
“Jeetje, waar gaan al die oudjes heen?”
“Naar de Indiëherdenking meneer. U stopt toch ook bij het Congresgebouw?”
“Mevrouwtje, Indië, dat is toch voorbij?”
De oude, Indische dame, reageert als door een wesp gestoken.
“Meneer”, dat meneer, klinkt ferm en fanatiek, “Het is maar voor één keer per jaar hoor!”
“Halte Gemeentemuseum/Museon, mevrouwtje”.
“Ik dacht halte Statenplein.”
“Ah, u kent de weg dus al?”
Zij ziet niet dat de trambestuurder vertederd is door haar. Hij heeft zin om haar nog even te stangen, maar hij lijkt dat niet over zijn hart te kunnen verkrijgen.
“Mevrouwtje, mijn moeder heeft als kind daar gezeten. In zo’n kamp. Kom, stap in. Ik breng u weg.”
Opgelucht stapt ze in en geeft haar plaaggeest een pepermuntje.
De mensen die ik tegenkom op de 62e herdenking van 15 augustus 1945, tref ik ook wel eens bij andere Indische evenementen. Alleen zijn ze nu nog netter gekleed: jasje dasje en veel militairen in vol ornaat. Ook de naoorlogse generatie is aanwezig. Het lijkt of in het voormalige Congresgebouw een reünie aan de gang is van de “laatst overgebleven generatie”, die eindelijk beseft dat ze de laatste is en nu nog haar verhaal kwijt kan. En dat gebeurt. Ik pik ze stuk voor stuk op, in de pendelbus op weg naar het Indisch monument, in de rij voor het défilé, of na afloop tijdens de koempoelan in de catacomben van het Congresgebouw. Wildvreemde mensen vertellen mij en goede vriendin E. hun verhaal en we beseffen vandaag waarom het belangrijk is om te blijven herdenken.
Zolang een stuk geschiedenis niet wordt erkend, verzwegen, genegeerd, of verdraaid (het ‘nieuwe’ Japan heeft daar ook een handje van) is het zinvol om jaarlijks stil te staan bij 15 augustus 1945.
Ooit afgevraagd hoe de stemmen van Maria Dermoȗt en Vincent Mahieu klonken? Het Indisch geluid, een luisterboek met verhalen en herinneringen uit Nederlands Indië heeft ze vastgelegd voor de vergetelheid. Op vier cd’s (3,5 uur) komen korte verhalen voorbij van Maria Dermoȗt, Vincent Mahieu, Hella Haase, en A. Alberts. Voorgelezen door de auteurs zelf en door Willem Nijholt en Maria Kist, de kleindochter van Maria Dermoȗt.
In het juninummer van het Indisch maanblad Moesson, was ik één van de betrokken lezers die mocht figureren in de Mystiekspecial. Hierin vertelde ik iets over een voorwerp van betekenis uit onze familie. Een fragment uit de special is 
Kort voor de moord op zijn vriend Theo van Gogh, was Theodor Holman van plan een nieuw scenario te maken: De kleine oorlog van grote Tjon zou gaan over een zwakbegaafde Indische jongen wiens vader lijdt aan een kampsyndroom. Theodor Holman zei hierover in Moesson, augustus 2005: “De hele opzet voor zowel het boek als de film had ik al gemaakt. Theoretisch kan het in vier weken voltooid worden, maar mijn hoofd staat er helemaal niet naar.” 
Patrick Wouters 