Op de laatste dag van de Pasar Malam Besar, beginnen sommige stands en restaurants jammer genoeg al vroeg met afbreken. "Abis!”, is een veel gehoord antwoord. Iedereen wil vroeg naar huis lijkt het wel. Warung Ventje maakt voor mij een laatste saté kambing klaar. Bij het gezellige Indorockcafé plof ik neer. In plaats van slenterende mensen, zie ik veel  standhouders die de boel opbreken en het is nog geen half tien (!).
Ik moet die laatste dag altijd meemaken. Al is het maar een staartje ervan. En die gelegenheid deed zich op de valreep voor.
Van de week nog nam ik een collega op sleeptouw en zag daardoor de Pasar weer eens met andere ogen. Je ziet alle elementen van de Pasar Malam Besar door een andere bril, waardoor al snel duidelijk wordt, wat een uniek evenement dit gebeuren eigenlijk is. En weer spijt dat ik geen Pasarpas gekocht heb…
Vier Pasardagen in vogelvlucht (selectie): Robin Raven presenteerde zijn tweede (spannende) boek Strijd in het regenwoud en vertelde gedreven over zijn boeken in het Bibit Theater. Mijn jongste dochter trok me mee naar het Bintang Theater waar we verrast werden door een optreden van Wouter Muller met het muliticultureelkoor Intervocaal. De DVD-presentatie van De Kris Pusaka met Willem Nijholt, was een lang gekoesterde wens. Virtueel Indië is een prachtige website waar beeld én geluid op een fraaie manier samen komen. Deze website van de Stichting Pelita gaat verder waar mijn website indischalbum.nl stopt. Triba, zorgde voor jazzy en latin vibes. Ik had ze nog niet eerder zien optreden. Lekkere muziek maakten ze in het vernieuwde Bintang Theater, waaruit de bar eindelijk verbannen is.  Paatje Phefferkorn, blijft voor velen een sterke, charismatische persoonlijkheid die onvermoeibaar zijn boodschap verspreidt. Het cultuurpaviljoen is een prettige plek om rond te hangen en rond te kijken. Daar ontmoette ik de meeste mensen. Mini-reünietjes waren het eigenlijk. That’s what the Pasar all about: praten met deze of gene, ideeën uitwisselen, visitekaartje uitwisselen, mooie voorstellingen zien, je laten onderdompelen in een bijzondere sfeer waar mensen ieder jaar weer naar uitkijken. En volgend jaar bestaat de Pasar Malam Besar vijftig jaar.

Mijn kinderen vinden dat zij de leeftijd hebben om helemaal alleen te kunnen rondbanjeren op de Pasar Malam Besar. “We hebben toch een mobieltje?” is hun antwoord als ik bezwaar maak.
Uitgerust met beltegoed voor pakweg twee korte gesprekken én tien euro de man, stuiven ze voor mij uit de Grand Pasar op. Op weg naar stands waar “mooie dingen gekocht kunnen worden.”
Mijn zoon van twaalf gaat bedachtzaam te werk. Hij kan goed sparen en slaagt er altijd in zijn spaartegoed te verdubbelen, waardoor grotere uitgaven kunnen worden gedaan, zoals de zoveelste zwaardenset. Mijn tienjarige dochter heeft ook eigen geld meegenomen. Ze vindt dat vandaag iedere cent uitgegeven moet worden en krijgt het voor elkaar, dat ik toch weer bijleg: “Pap, ik heb nog maar 1 euro nodig, please!” Ze zal het nog drie keer vragen. Ook zij verdubbelt op haar manier geld en koopt er "allemaal Indische dingen" van. De jongste van zeven weet het verschil tussen een muntstuk van 2 euro en een verkreukeld briefje van tien, maar vindt ‘harde’ valuta, pas echt geld: “Pap, heb je nog muntgeld voor mij, dat je niet meer nodig hebt?”
Op een afstand zie ik ze slenteren. Van tent naar tent. Van stand naar stand.Ze krijgen het op de een of andere manier voor elkaar, dat ze door verkopers worden gematst en meer krijgen dan ze uitgeven. Slentershoppen is momenteel hun drijfveer om naar de Pasar te gaan. Maar na al die jaren zie ik dat ze inmiddels hun eigen Pasarrituelen hebben: proeven bij deze of gene, Paatje Pheff gedag zeggen, hangen bij de kunstenaars, gezellige praatjes maken (zoals papa), vragen om stickers en zeuren of er nog iets voor kinderen te doen is.