In de dromen van Sis was de baai van Ambon nooit ver weg. Boven haar bed hing een rechthoekige canvasreproductie, een zwart-witfoto van de baai uit 1910 gemaakt bij zonsondergang. Droom en werkelijkheid bij elkaar. Soms leek het alsof uit die foto zelf de adem van de kustzee opstak: het rustige klotsen van het water en de wind die langs de oevers streek.
Vanaf het moment dat Sis zich verdiepte in haar Indische afkomst vermoedde zij een link met de Molukken. Het liet haar niet los. Ook al was er geen officiële documentatie die dit vermoeden ondersteunde. Papa vertelde veel, zweeg nooit, maar sloeg de plank nog weleens mis als het om ‘de feiten’ ging. Het familie narratief was net zo kleurrijk als onze afkomst.
Pas na haar dertigste reisde Sis voor het eerst naar Indonesië: bestemming de Molukken. Daarna volgde Java. Niet omgekeerd. Op aanwijzingen van papa en met een handvol reistips van Lucy verbleef ze daarna langere tijd in Semarang en Surabaya, om haar ervaringen op de Molukken te verwerken.
Ambon first. Sis was vastberaden. In de voetsporen van schrijfster Maria Dermoût bezocht ze de binnenbaai van Ambon, in de buurt van het huidige dorp Galala waar de Tuin van Kleyntjes (Kati-Kati) uit De Tienduizend dingen zich bevond. The Ten Thousand Things was een van haar lievelingsboeken. Dat mijn biologische moeder juist dit boek op haar vijftiende verjaardag kreeg, kan geen toeval zijn.
De familienaam van papa’s voormoeder kon niet anders dan een Molukse naam zijn, maar bij niemand op het eiland rinkelde een bel: de fonetisch geschreven variant van de familienaam kenden ze wel. Maar niemand uit die familie was ooit naar Java vertrokken. Geen kind van het eiland en toch werd Sis er ontvangen als een verloren dochter. Tot op de dag van vandaag onderhoudt ze contact met de familie die haar op Ambon onderdak verschafte.
Work in progress Fragment van eenvignet uit Onderweg, het opzichzelfstaande vervolg op Rauw/Rouw. De belevenissen van onder meer Ralph & Priscilla, Robin & Lucy, Frenk, tante Dhina & oom Guus en natuurlijk Erik (✝️) & Maria als rode draad.
Beide illustraties zijn gebaseerd op een oude foto uit circa 1910. Afkomstig uit: ‘In Indië geweest. Schrijversprentenboek 30 | Maria Dermoût, H.J. Friedericy, Beb Vuyk‘. Een rustig tafereel in de Baai van Ambon op de Molukken, rond zonsondergang. Digital art image generated with AI: concept Patrick Wouters
Voorbij 4 en 5 mei Over tot de orde van de dag. Holle woorden van de hypocriete herdenkingscultuur, met vlag en wimpel in de kast. ‘Nobele’ Nederlanders en andere integratiedeskundigen nemen ‘de ander’ nog even de maat – aan de bar of ergens anders laat.
IS: Israëlische Staat Gijzelt de wereld decennialang. Geen strobreed in de weg gelegd; bedient zich van dader-praktijken, maakt van Gaza een struikelstenenstad.
Onvergeeflijke, moedwillige medeplichtigheid. ‘Selling a colonial war’ – door ons Koninkrijkje bedacht. Over pakweg 80 jaar excuses verwacht. Terwijl rancuneuze, racistische, fascistoïde bully’s de wereld in de afgrond storten, kijkt diezelfde wereld wederom weg bij de uitroeiing van een volk
Rode lijnen vervagen. Het ware gezicht. Oorverdovende stilte. Meten met twee maten. Dubbele standaarden. ‘Nooit meer’ geldt blijkbaar alleen hier – en niet dáár. Het oordeel is geveld. De laatste dagen van Gaza zijn geteld.
Uit: Onderweg | Auteur: Patrick Wouters | Work in progress. Onderweg is het opzichzelfstaande vervolg op Rauw/Rouw
Patrick Wouters 