Vanochtend overleed in Jakarta mijn favoriete Indonesische schrijver, Pramoedya Ananta Toer. Hij werd 81 jaar. Pramoedya Ananta Toer, geboren in 1925 in Blora (ook de geboorteplek van mijn moeder), heeft jarenlang gevangen gezeten onder het Suhartoregime. Tijdens zijn gevangenschap heeft hij gewerkt aan zijn magistrale tetralogie over de opkomst van het Indonesisch nationalisme: Aarde der mensen, Kind van alle volken, Voetsporen, Het glazen huis. De meeslepende verhalen vertelde hij eerst aan zijn medegevangenen. Pas later werden ze op schrift gesteld. De meeste van zijn boeken zijn overigens vertaald in het Nederlands en uitgegeven door Uitgeverij De Geus. Een omvangrijk oeuvre met vele verrassingen. Wie zijn boek Het meisje van het strand heeft gelezen, zal begrijpen waarom hij ieder jaar wel genoemd werd als kanshebber voor de Nobelprijs voor literatuur. In 1999 kon Pramoedya voor eerst sinds jaren Indonesië verlaten voor een heuse toernee. Marco van Bolhuis maakte de foto tijdens het bezoek van Pramoedya aan Den Haag. Alex G. Bardsley heeft een uitgebreide website aan Pramoedya gewijd. Foto: © Marco van Bolhuis Verder lezen? Lees een fragment uit Aarde der mensen op de website van Uitgeverij De Geus.

Woensdagmiddag. Boeken ruilen op school. De schoolbibliotheek heeft een bijzonder boek staan dat mijn zoon te leen krijgt: Het verhaal van Anne Frank. Een uitzonderlijk vormgegeven kijk- en leesboek met veel niet eerder gepubliceerde foto’s uit de albums van de familie Frank.

Mijn dochter (een verhalenverteller in de dop) bladert het boek na mij door. Ook zij raakt onder de indruk van het verhaal dat nog steeds gelezen en verteld wordt. Verteld moet worden.
Maakte Het Achterhuis mij al sprakeloos, van dit kijk- en leesboek word ik stil.
‘Zal ik ooit nog journaliste en schrijfster worden? Ik hoop het, o ik hoop het zo, want in schrijven kan ik alles vastleggen, m’n gedachten, m’n idealen en m’n fantasieën’ (Anne, 5 april 1944).

Woensdagmiddag. Sportmiddag voor de kinderen. Buiten is het koud. Oostenwind snijdt langs mijn gezicht. De winter komt er aan. Mijn dochter kijkt mij vragend aan: “wil je meer over Anne vertellen?”

Meer informatie?

Verandering van spijs doet eten. Terwijl ik enthousiast vóór ADSL ging, probeer ik er nu van af te komen. Ik heb namelijk mijn datalimiet fors overschreden (tja, kleine lettertjes niet goed gelezen). Ik voel me flink genept.
En ik maar denken in het begin: Als dat maar goed gaat. Dadelijk verdwijnen mijn bestanden van het world wide web bij de overgang van inbellen naar breedband. Ik rekende op een soort van ‘Millenniumbugramp’. Nee zeg, moet ik geld bij lappen omdat ik teveel surf. Doei.

Even dacht ik dat schrijver en columnist Alfred Birney hetzelfde was overkomen. Zijn website was voor mij ineens onvindbaar. Gelukkig ging het hier slechts om een nieuw internetadres.
Wie meer wil lezen van en over Alfred Birney, waarvan enkele romans in het Bahassa Indonesia zijn vertaald, kan terecht op zijn uitgebreide website. U vindt er veel informatie over zijn romans, essays, en altijd intrigerende columns en nog veel meer.

In zeker drie sollicitatiegesprekken is mij naar mijn favoriete boek(en) gevraagd. Het grote avontuur (Le grand Meaulnes) van Alain-Fournier zat daar altijd bij. Ik kreeg het ooit als verjaardagscadeau van het afdelingshoofd dat mij aannam.
Deze nog altijd veel gelezen klassieker uit de Franse literatuur is het enige boek dat Alain-Fournier kon afmaken. Als militair werd hij (zevenentwintig jaar oud) in september 1914 als vermist opgegeven. Pas in 1991 werd zijn stoffelijk overschot gevonden in een bos bij Verdun.
Het grote avontuur vertelt van de zoektocht van Augustin (de grote) Meaulnes naar het geheimzinnige landhuis waar hij ooit – verdwaald – terecht was gekomen en waar hij zijn grote liefde, de beeldschone Yvonne de Galais had ontmoet.
De oude school en het geheimzinnige landhuis bestaan nog steeds. In la Chapelle D’Angillon, in de buurt van de ‘geheimzinnige’ bossen van de Sologne, is een museum aan Alain-Fournier gewijd.
In de reeks Salamander Klassiek verscheen onlangs de elfde druk van de Nederlandse vertaling door Max Nord.

Hoe ziet uw favoriete boeken top drie er uit?

Ik schreef hier eerder over mijn favoriete Gouden Boekjes.
Goed nieuws voor de liefhebber: Uitgeverij Rubinstein brengt de ‘oude’ titels weer terug op de Nederlandse markt.
Kijk op de speciale Gouden Boekjes website voor de nieuwste titels.

Mijn favoriete Indonesische schrijver Pramoedya Ananta Toer zal nog even tot donderdag moeten wachten. Dan pas wordt bekend gemaakt wie de Nobelprijs literatuur krijgt.
Ieder jaar wordt zijn naam wel genoemd als mogelijke kanshebber. Ik hoop dat hij nu eens in de prijzen valt. Wie zijn boek Het meisje van het strand heeft gelezen, zal begrijpen waarom.
Pramoedya Ananta Toer, geboren in 1925 in Blora (ook de geboorteplek van mijn moeder), heeft jarenlang gevangen gezeten. Tijdens zijn gevangenschap heeft hij gewerkt aan zijn magistrale tetralogie over de opkomst van het Indonesisch nationalisme: Aarde der mensen, Kind van alle volken, Voetsporen, Het glazen huis .
De meeslepende verhalen vertelde hij eerst aan zijn medegevangenen. Pas later werden ze op schrift gesteld.
De meeste van zijn boeken zijn overigens vertaald in het Nederlands en uitgegeven door Uitgeverij De Geus. Een omvangrijk oeuvre met vele verrassingen.
In 1999 kon Pramoedya voor eerst sinds jaren Indonesië verlaten voor een heuse toernee. Marco van Bolhuis maakte de foto tijdens het bezoek van Pramoedya aan Den Haag.

Alex G. Bardsley heeft een uitgebreide website aan Pramoedya gewijd.

Foto: © Marco van Bolhuis

Op 4 juli jl. overleed in een ziekenhuis in Jakarta, schrijver en journalist Mochtar Lubis.
Lubis was in Nederland zeker geen onbekende.
Zijn overlijdensbericht kwam ik toevallig tegen op The Jakarta Post online. In de Nederlandse media heb ik er niets over gelezen of gehoord.
Mochtar Lubis werd in 1922 geboren in Padang op West-Sumatra. In Europa is hij vooral bekend geworden als de journalist, die in het Indonesië van Soekarno en Soeharto geen blad voor de mond nam. Zijn strijd voor persvrijheid en tegen corruptie heeft hem vele jaren gevangenschap gekost.
In Nederland zijn de boeken van Lubis helaas alleen nog maar antiquarisch te verkrijgen.
Weg zonder eind (Djalan Tak Ada Udjung) uit 1969 speelt zich af tijdens de tijd van de eerste politionele actie. Het is nog steeds een boek dat ontroert.
Ook bekend is het in Nederland veel verkochte geschiedenisboek Het land onder de regenboog. Rijk geïllustreerd, maar vooral interessant omdat het ons een Indonesische visie op de geschiedenis van de gordel van smaragd gunt.
Zijn reisboek, Insulinde, Het land onder de zon, is minder bekend, maar net zo bijzonder: het toont zonder opsmuk de liefde voor zijn land.
“Kom dus met me mee en bezoek het Indonesië van vandaag en we zullen zien, wat we wíllen zien. Ik kan niet beloven dat het allemaal even mooi en ontroerend zal zijn.”

De filialen van boekhandel De Slegte hebben bovengenoemde boeken ongetwijfeld staan.

The Jakarta Post online