Van Sneek naar Soerabaja – Gewijzigd

Van Sneek naar Soerabaja is de titel van de presentatie/lezing die ik geef in de boekenweek op 15 maart om 13.45 uur.
Plaats: Utrecht, Openbare Bibliotheek Overvecht, Gloriantdreef 1.
Wanneer? Tijdens het Indisch Literair Festijn (13.00 – 17.00 uur), waaraan verder onder meer meewerken: Marion Bloem en Eddy Lie.
Meer informatie? Bekijk de website van de openbare bibliotheek Utrecht Overvecht.
Wijzigingen voorbehouden.

De vijftiende augustus

Zelfs op dit tijdstip is het druk voor deze tijd van het jaar bij de tramhalte van lijn 17 naast Den Haag Centraal. Een enkeling schijnt te weten waarom al die mensen op leeftijd, bepakt en bezakt met bloemen, de tram nemen naar het Congresgebouw.
Een op het eerste gezicht horkerige trambestuurder, zucht en steunt: op een warme dag en veel passagiers had hij niet gerekend.

“Jeetje, waar gaan al die oudjes heen?”
“Naar de Indiëherdenking meneer. U stopt toch ook bij het Congresgebouw?”

“Mevrouwtje, Indië, dat is toch voorbij?”
De oude, Indische dame, reageert als door een wesp gestoken.
“Meneer”, dat meneer, klinkt ferm en fanatiek, “Het is maar voor één keer per jaar hoor!”

“Halte Gemeentemuseum/Museon, mevrouwtje”.
“Ik dacht halte Statenplein.”

“Ah, u kent de weg dus al?”
Zij ziet niet dat de trambestuurder vertederd is door haar. Hij heeft zin om haar nog even te stangen, maar hij lijkt dat niet over zijn hart te kunnen verkrijgen.
“Mevrouwtje, mijn moeder heeft als kind daar gezeten. In zo’n kamp. Kom, stap in. Ik breng u weg.”
Opgelucht stapt ze in en geeft haar plaaggeest een pepermuntje.


Indisch_monumentDe mensen die ik tegenkom op de 62e herdenking van 15 augustus 1945, tref ik ook wel eens bij andere Indische evenementen. Alleen zijn ze nu nog netter gekleed: jasje dasje en veel militairen in vol ornaat. Ook de naoorlogse generatie is aanwezig. Het lijkt of in het voormalige Congresgebouw een reünie aan de gang is van de “laatst overgebleven generatie”, die eindelijk beseft dat ze de laatste is en nu nog haar verhaal kwijt kan. En dat gebeurt. Ik pik ze stuk voor stuk op, in de pendelbus op weg naar het Indisch monument, in de rij voor het défilé, of na afloop tijdens de koempoelan in de catacomben van het Congresgebouw. Wildvreemde mensen vertellen mij en goede vriendin E. hun verhaal en we beseffen vandaag waarom het belangrijk is om te blijven herdenken.

Zolang een stuk geschiedenis niet wordt erkend, verzwegen, genegeerd, of verdraaid (het ‘nieuwe’ Japan heeft daar ook een handje van) is het zinvol om jaarlijks stil te staan bij 15 augustus 1945.

Moesson

Moessonmysstiekspecial2007In het juninummer van het Indisch maanblad Moesson, was ik één van de betrokken lezers die mocht figureren in de Mystiekspecial. Hierin vertelde ik iets over een voorwerp van betekenis uit onze familie. Een fragment uit de special is hier te bekijken.
Kijk ook eens op www.moesson.com

Op naar de vijftigste…

Pasr2007ingangOp de laatste dag van de Pasar Malam Besar, beginnen sommige stands en restaurants jammer genoeg al vroeg met afbreken. "Abis!”, is een veel gehoord antwoord. Iedereen wil vroeg naar huis lijkt het wel. Warung Ventje maakt voor mij een laatste saté kambing klaar. Bij het gezellige Indorockcafé plof ik neer. In plaats van slenterende mensen, zie ik veel  standhouders die de boel opbreken en het is nog geen half tien (!).
Ik moet die laatste dag altijd meemaken. Al is het maar een staartje ervan. En die gelegenheid deed zich op de valreep voor.
Van de week nog nam ik een collega op sleeptouw en zag daardoor de Pasar weer eens met andere ogen. Je ziet alle elementen van de Pasar Malam Besar door een andere bril, waardoor al snel duidelijk wordt, wat een uniek evenement dit gebeuren eigenlijk is. En weer spijt dat ik geen Pasarpas gekocht heb…
Vier Pasardagen in vogelvlucht (selectie): Robin Raven presenteerde zijn tweede (spannende) boek Strijd in het regenwoud en vertelde gedreven over zijn boeken in het Bibit Theater. Mijn jongste dochter trok me mee naar het Bintang Theater waar we verrast werden door een optreden van Wouter Muller met het muliticultureelkoor Intervocaal. De DVD-presentatie Virtueelindi2 van De Kris Pusaka met Willem Nijholt, was een lang gekoesterde wens. Virtueel Indië is een prachtige website waar beeld én geluid op een fraaie manier samen komen. Deze website van de Stichting Pelita gaat verder waar mijn website indischalbum.nl stopt. Triba, zorgde voor jazzy en latin vibes. Ik had ze nog niet eerder zien optreden. Lekkere muziek maakten ze in het vernieuwde Bintang Theater, waaruit de bar eindelijk verbannen is.  Paatje Phefferkorn, blijft voor velen een sterke, charismatische persoonlijkheid die onvermoeibaar zijn boodschap verspreidt. Het cultuurpaviljoen is een prettige plek om rond te hangen en rond te kijken. Daar ontmoette ik de meeste mensen. Mini-reünietjes waren het eigenlijk. That’s what the Pasar all about: praten met deze of gene, ideeën uitwisselen, visitekaartje uitwisselen, mooie voorstellingen zien, je laten onderdompelen in een bijzondere sfeer waar mensen ieder jaar weer naar uitkijken. En volgend jaar bestaat de Pasar Malam Besar vijftig jaar.

Slentershoppen

Pasar2007kleinMijn kinderen vinden dat zij de leeftijd hebben om helemaal alleen te kunnen rondbanjeren op de Pasar Malam Besar. “We hebben toch een mobieltje?” is hun antwoord als ik bezwaar maak.
Uitgerust met beltegoed voor pakweg twee korte gesprekken én tien euro de man, stuiven ze voor mij uit de Grand Pasar op. Op weg naar stands waar “mooie dingen gekocht kunnen worden.”
Mijn zoon van twaalf gaat bedachtzaam te werk. Hij kan goed sparen en slaagt er altijd in zijn spaartegoed te verdubbelen, waardoor grotere uitgaven kunnen worden gedaan, zoals de zoveelste zwaardenset. Mijn tienjarige dochter heeft ook eigen geld meegenomen. Ze vindt dat vandaag iedere cent uitgegeven moet worden en krijgt het voor elkaar, dat ik toch weer bijleg: “Pap, ik heb nog maar 1 euro nodig, please!” Ze zal het nog drie keer vragen. Ook zij verdubbelt op haar manier geld en koopt er "allemaal Indische dingen" van. De jongste van zeven weet het verschil tussen een muntstuk van 2 euro en een verkreukeld briefje van tien, maar vindt ‘harde’ valuta, pas echt geld: “Pap, heb je nog muntgeld voor mij, dat je niet meer nodig hebt?”
Op een afstand zie ik ze slenteren. Van tent naar tent. Van stand naar stand.Ze krijgen het op de een of andere manier voor elkaar, dat ze door verkopers worden gematst en meer krijgen dan ze uitgeven. Slentershoppen is momenteel hun drijfveer om naar de Pasar te gaan. Maar na al die jaren zie ik dat ze inmiddels hun eigen Pasarrituelen hebben: proeven bij deze of gene, Paatje Pheff gedag zeggen, hangen bij de kunstenaars, gezellige praatjes maken (zoals papa), vragen om stickers en zeuren of er nog iets voor kinderen te doen is.

Familiefeest

Familiefeest2007Ricci, Carlo en Esther Scheldwacht brengen met Familiefeest het gelijknamige verhaal van Theodor Holman op een bijzondere wijze tot leven. Een voorstelling om geen genoeg van te krijgen. Uitermate geschikt voor kleinere zalen, zoals Het Paradijs in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag, waar ik de voorstelling zojuist zag. Al vanaf het eerste moment dacht ik: dit is een voorstelling die je moet gaan zien. Het kan nog in Amsterdam, in theater Bellevue op 2 en 3 april, maar ook op zaterdag 31 maart a.s. Dan spelen Ricci, Carlo en Esther geheel belangenloos voor de Stichting Halin in het Zeeheldentheater in Den Haag.
Wanneer: zaterdag 31 maart om 14.00 uur
Waar: Zeeheldentheater, Trompstraat 342 in Den Haag

Kaarten kunnen worden besteld bij de Stichting Halin: 070-3461285 . Deze Stichting ondersteunt al meer dan 50 jaar landgenoten in Indonesië. Entree is € 12,50 inclusief consumptie. Makkelijker is het geld over te maken naar giro 308, ten name van Stg. Hulp aan landgenoten in Indonesië.

Familiefeest speelt zich af tijdens de dagen na de dood van Theo’s vader.
"Over dingen die nooit uitgesproken worden, ouders met een Indisch kampverleden, ziekelijke grappen en een familieband die onontkoombaar is." Lees verder op www.scheldwacht.nl

Indomania heeft toekomst

UitnodigingvakzuidEen ongedwongen feestje met inhoud. Zo valt de tweede editie van Indomania in het Amsterdamse Vakzuid op zaterdag 16 december nog het best te typeren. Het bruiste in de voormalige catacomben van het legendarische stadion met vertrouwde en vreemde ingrediënten.
Indomania is gelanceerd met de nodige bombarie en nieuwsgierig makende publiciteit. Maar is die belofte waar gemaakt?
Is Indomania interessant genoeg om naar uit te kijken als Indo en niet-Amsterdammer met roots in Den Haag?
Ja zaker!
Indomania belooft een concept te worden dat jaren mee kan.
In korte tijd werd een programma samengesteld dat ambitieus genoeg is om Indomania te laten uit groeien tot een inspirerende culturele vrijplaats voor mensen met een Indische achtergrond en sympathisanten.
Indische wonderkinderen werden in Vakzuid even van hun voetstuk gehaald om in het café hun ware talent te tonen. Het Oosters geurenkabinet liet herinneringen tot leven komen: “de geur van petroleum bracht mij terug naar mijn kindertijd, dartelend rond de aladin, die thuis voor bijverwarming zorgde”.

Verhalenvertellers, muzikanten, deejays, filmmakers, schrijvers en andere creatievelingen losten elkaar in hoog tempo af. Talkshows leverden genoeg discussie op om na sluitingstijd nog verder te gaan. Een smeltkroes aan mogelijkheden. En zo zal Indomania de tongen los blijven maken.