Catch a wave, The rise, fall & redemption of the Beach Boy’s Brian Wilson, is ondanks het happy end, geen boek om vrolijk van te worden. Peter Ames Carlin schreef een onderhoudend boek, dat ver uitstijgt boven de gemiddelde popbiografie waarmee de markt overspoeld wordt.
Catch a wave beschrijft gedetailleerd de opkomst en ondergang van The Beach Boys en in het bijzonder die van Brian Wilson. Het muzikale genie van de groep, verantwoordelijk voor de meeste songs en arrangementen. The Beach Boys veroveren in 1962 het thuisland Amerika met ongecompliceerde surfmuziek, waar de natie maar geen genoeg van krijgt. Brian Wilson houdt het al gauw voor gezien en besluit niet meer mee te gaan op de tournees van de band. Hij blijft thuis voor het schrijven van de hits: hij kan de druk die hij voelt als songsmid van de band, eigenlijk niet aan. Het succes van de band rust op zijn schouders.
Halverwege de jaren zestig, komt Brian met songs die de overige bandleden doet fronsen. Uitgedaagd door Rubber Soul van The Beatles, verschijnt in 1966 Pet Sounds. Het legendarisch album is met name in Engeland razend populair. Paul McCartney en John Lennon zijn werkelijk geïntimideerd door het album en raken op hun beurt geïnspireerd door het muzikale genie uit de Hollywood Hills. Wilson heeft een onvergelijkbare werkwijze in de studio: songs worden in delen opgenomen. Iedere noot speelt hij voor. Iedere zangpartij heeft hij van te voren bedacht. Alle opgenomen partjes, worden aaneengesmeed tot betoverende muziek: God only knows is daar een voorbeeld van. Met Good vibrations krijgt het publiek een voorproefje van wat later het album Smile moet worden. De heilige graal van de popmuziek zou nooit worden uitgebracht.
Bandlid Mike Love wil niet dat er aan de succesformule gesleuteld wordt en voor Brian wordt het steeds moeilijker om te schipperen tussen zijn tomeloze creativiteit en de eisen van zijn conservatieve bandleden. Gekweld door de druk van zijn dominante vader (een ongelofelijke huistiran), overmatig drugsgebruik en nog veel meer ellende, gooit Wilson het bijltje erbij neer. Carlin beschrijft minutieus de ontstaansgeschiedenis van de vele albums die de Beach Boys afleveren tussen 1962 en 1996 en de rol en gemoedstoestand van Brian hierbij. The Beach Boys maakten hun mooiste muziek tussen 1965 en 1974. Zeg maar vanaf het album Pet Sounds tot en met Holland. Daarna maakten zij geen muziek van betekenis meer.
In de jaren zeventig en tachtig was Wilson helemaal de draad kwijt en onder het kwalijke regime van (wijlen) Dr. Eugene Landy, krabbelt Brian langzaam op. De prijs die Wilson daarvoor moet betalen is hoog: “24-hour around-the-clock” therapie en jarenlange verkeerde medicatie. Als Brian letterlijk en figuurlijk is bevrijd van Landy, kan het herstel verder gaan. Hij maakt weer muziek, maar dan zonder de Beach Boys. Zijn talent voor intrigerende muziek is nog niet opgedroogd. Zelfs in live-optredens krijgt Brian weer zin. Met een fantastische band (Wondermints) brengt hij zijn catalogus opnieuw voor het voetlicht. Hij voltooit zelfs het album Smile. In de documentaire Beautiful Dreamer van David Leaf is te zien dat Brian nog steeds gekweld wordt door de demonen van weleer, maar er toch in slaagt met onder meer Van Dyke Parks, het meesterwerk Smile af te maken. De DVD-opname van de opvoering van Smile in Los Angels is het bewijs van Wilsons hervonden geluk.
Vandaag de dag is Brian Wilson (inmiddels 66 jaar) actiever dan ooit. Begin september 2008 verschijnt het album That Lucky Old Sun. Muziek heelt alle wonden. Ook bijna allemaal die van Brian Wilson.

© Patrick Wouters

Meer informatie over Brian Wilson? >
Officiële website Brian Wilson >
Bestellen van Catch a Wave? >

Verbijsterend goed. Zo zou je het concert nog het beste kunnen omschrijven dat de legendarische band Doe Maar gaf in een uitverkochte Kuip in Rotterdam. Met veel passie en een ongelofelijke portie speelplezier, bracht de band in twee uur en twintig minuten een dwarsdoorsnede van zijn tijdloze muziek. Een haast magische sfeer maakte zich meester van het publiek in het voetbalstadion, dat sinds jaar en dag uitermate geschikt is voor dit soort happenings. Want een happening was het. Ernst Jansz, Henny Vrienten, Jan Hendriks en Jan Pijnenburg, aangevuld met de onmisbare Joost Belinfante en bijgestaan door onder meer Eric Vloeimans en Jacob Klaasse, lieten in een strakke set horen en zien waarom zij de beste band van Nederland zijn, die met gemak een vol stadion in de ban houdt. Geen bombast of quasi poëtisch geleuter waaraan de Nederpop mank gaat, maar rechttoe rechtaan popmuziek, omlijst door ijzersterke arrangementen en nog immer relevant. Doe Maar anno 2008 heeft nog steeds reden voor bestaan: de band is nog lang niet klaar.
Gezien: donderdag 10 juli 2008 – Patrick Wouters

De kaarten voor dit concert van Doe Maar won ik bij een prijsvraag. Samen met mijn zoon van dertien toog ik naar Rotterdam voor zíjn eerste stadionconcert en míjn eerste stadionconcert in vijftien jaar. Na een Rolling Stonesconcert in die vreselijke echoput die de Arena heet, was ik sinds 1993 niet meer in een voetbalstadion geweest. Popmuziek in de Arena moet gewoon ‘verboden’ worden.
Het voorprogramma van Doe Maar had de ondankbare taak om de tijd tot 21.00 uur op te vullen. Jammer genoeg slaagden zijn daar niet in. De acts waren praktisch onverstaanbaar en Wouter Hamel had sterk kunnen eindigen met zijn hit, ware het niet dat hij koos voor een akoestisch nummer dat volledig verloren ging in de massa en daardoor uitgefloten werd (erg genant). Misschien was een film/docu over de band van pakweg tien, vijftien minuten een betere keuze geweest om het publiek op te warmen. Maar hoe dan ook, de sfeer zat er sowieso goed in en ik heb ook genoten van het genieten van anderen, mijn zoon voorop. Ik zat bovendien in een vak met muziekliefhebbers die niet de onhebbelijke gewoonte hebben om voortdurend te kwekken door een concert. De band genoot zichtbaar van de feedback van het uitzinnige publiek.
Lees ook het fascinerende boek Lijf aan Lijf, en zie in prachtige fotografie hoe Doe Maar groeide en groter werd dan zij aanvankelijk aan kon. On-Nederlandse toestanden, die anno 2008 haast niet zijn voor te stellen. Een bijzonder hoofdstuk in de Nederlandse popmuziek waaraan nieuwe bladzijden zullen worden toegevoegd.

Kijk en luister verder op www.doemaar.nl

Er vallen veel stiltes in de voorstelling van Circus Bronbeek. En dat is maar goed ook: een deel van het publiek zal die nodig hebben om zich te herpakken. Want: Circus Bronbeek is een voorstelling die dicht op je huid zit en een brok in de keel achterlaat.

Een vader, dochter en kleinzoon. Drie generaties Indo’s, gespeeld door Ghislaine Pierie, Carlo Scheldwacht en Patrick Neumann. Het slotdeel uit de Indische triologie is geïnspireerd op waar gebeurde verhalen, carbaret-, muziek- en toneelvoorstellingen, die ook werden gehouden in het Jappenkamp. Afgaande op de reacties van hen die de Japanse interneringskampen ‘kennen’, is er maar een conclusie mogelijk: “Zo was het.”
Het switchen van het heden naar het verleden brengt je soms in verwarring, maar wie bij de les blijft zal ademloos genieten van een gewaagde voorstelling. Goed gespeeld. Waarbij de interactie tussen de drie generaties, vader(opa), dochter (moeder) en (klein)zoon het best uit de verf komt. De jonge cabaretier Patrick Neumann is een welkome toevoeging aan het geheel. Hij schreef voor de voorstelling het sterke lied “De Brief”. Neumann speelt niet de (klein)zoon, hij IS de (klein)zoon.
Circus Bronbeek is niet alleen interessant voor mensen met een Indische achtergrond of een verleden in de voormalige kolonie: een getraumatiseerd oorlogsverleden laat bijna altijd sporen na in gezinsverbanden. Deze voorstelling legt dat allemaal open en bloot.

Neem een kijkje op de website van de Indische trilogie. Eventuele toekomstige voorstellingen worden daar bekend gemaakt.

Meer dan vijfentwintig jaar geleden verscheen een geslaagd kinderboek van de hand van Marion Bloem: Matabia of een lange donkere nacht. Matabia is het verhaal van Sylvia, een Indisch meisje dat op haar broertje en zusje moet passen. Sylvia hoort van alles en tijdens “die lange donkere nacht”, denkt zij na over het geboorteland van haar ouders, compleet met spoken en geesten.
CVPublishing in Hilversum bracht het gelijknamige luisterboek op de markt (4 cd’s). Op de bonus CD staat het gehele boek in mp3, wat erg handig is. Marion Bloem leest het verhaal voor alsof hoofdpersoon Sylvia zelf aan het woord is en dat zal jonge luisteraars zeker aanspreken. In tweeënhalf uur komt een spannend verhaal voorbij. Herkenbaar voor luisteraars met een Indische achtergrond. Maar ook zij die dat niet hebben zullen door het verhaal worden geboeid. Erg leuk is de poster met illustraties uit het boek. Op de website van de uitgever is een fragment te beluisteren.

Matabia of een lange donker nacht. Gelezen door Marion Bloem. Volledige, niet ingekorte, versie. CVPublishing, Adviesprijs: € 14,95.

Bijna dertig jaar nadat de populaire TV-serie De Kris Pusaka op de Nederlandse televisie werd uitgezonden, verscheen de DVD-box met alle dertien afleveringen. De presentatie op de 49^e Pasar Malam Besar op het Haagse Malieveld in aanwezigheid van acteur Willem Nijholt, was voor velen een welkome verrassing.
Is de serie dertig jaar naar dato, nog steeds de moeite van het bekijken waard? Of heeft de herinnering aan de serie inmiddels mythisch proporties aangenomen? De kijker kan gerust zijn: de serie is nog even spannend en onderhoudend, als je maar bij de les blijft.
De beeld- en geluidskwaliteit van de DVD is redelijk, bij de eerste vijf afleveringen abominabel slecht. Helaas moet het volume flink hard worden gezet, wil je de dialogen kunnen verstaan. Vanaf DVD 2 wordt het iets beter. 
De eerste vijf afleveringen spelen zich af in Nederland en de overige acht op locatie in Indonesië. Vreemd genoeg kan ik de afleveringen die zich in Nederland afspelen nog wel enigszins herinneren, van die in Indonesië slechts flarden.
De minpuntjes neem ik op de koop toe: de heruitgave van De Kris Pusaka had ik niet willen missen.

Naar alle (oudere) logs over De Kris Pusaka…

Ooit afgevraagd hoe de stemmen van Maria Dermoȗt en Vincent Mahieu klonken? Het Indisch geluid, een luisterboek met verhalen en herinneringen uit Nederlands Indië heeft ze vastgelegd voor de vergetelheid. Op vier cd’s (3,5 uur) komen korte verhalen voorbij van Maria Dermoȗt, Vincent Mahieu, Hella Haase, en A. Alberts. Voorgelezen door de auteurs zelf en door Willem Nijholt en Maria Kist, de kleindochter van Maria Dermoȗt.
De opnames van Dermoȗt en Mahieu dateren uit de zomer van 1961. Vastgelegd in de vermaarde Bovema studio’s in Heemstede voor de grammofoonplatenreeks Stemmen van schrijvers. Maria Dermoȗt vulde de A-kant en haar vriend Tjalie Robinson, droeg als Vincent Mahieu (een andere schrijversnaam van Jan Boon), een fragment uit eigen werk voor. Maria Dermoȗt kon prachtig voorlezen en vertellen “met Indische en gevoileerde stem. Je voelde en rook het oosten”, aldus haar kleindochter. En het is waar, ook het gesproken woord van Maria Dermoȗt neemt je mee naar haar geliefde geboortegrond.
De stem van Tjalie Robinson klinkt vertrouwd, compleet met rollende, brouwende r.
Hella Haasse ontbreekt ook niet in dit luisterboek. Ze leidt haar eigen verhalen in én uit. En neemt zelf De lidah boeaja voor haar rekening, terwijl Willem Nijholt Een perkara voordraagt. Nijholt sluit het luisterboek af met een mooi verhaal van A. Alberts. In zijn nawoord vertelt hij bovendien een aardige anekdote over de ontmoeting die zijn ouders met Alberts hebben gehad op Madura.
De enkele Indische geluiden die het gesproken woord kracht bijzetten, zijn niet echt nodig, maar wel een mooie toegift.
(Patrick Wouters)

Het Indische geluid
Verhalen en herinneringen uit Nederlands-Indië
Uitgeverij Rubinstein
Prijs: €16.95

Kort voor de moord op zijn vriend Theo van Gogh, was Theodor Holman van plan een nieuw scenario te maken: De kleine oorlog van grote Tjon zou gaan over een zwakbegaafde Indische jongen wiens vader lijdt aan een kampsyndroom. Theodor Holman zei hierover in Moesson, augustus 2005: “De hele opzet voor zowel het boek als de film had ik al gemaakt. Theoretisch kan het in vier weken voltooid worden, maar mijn hoofd staat er helemaal niet naar.”
In maart 2007 is uiteindelijk Tjon verschenen. Een boek dat leest als een trein en bestaat uit  48 korte hoofdstukken, voornamelijk bestaande uit dialogen.
Tjon is een apart boek over een aparte jongen: over the top zegt de een, superieur Indisch proza zegt de ander. Zelden heb ik zo onbedaarlijk moeten lachen om een vreselijk droevige geschiedenis . Tegelijkertijd valt er heel wat weg te slikken. Want: Holman beschrijft kraakhelder hoe een veertienjarig kind de oorlog van zijn ouders in zijn kop krijgt en volkomen doordraait. Tot in het absurde. Tjon woont met zijn ouders en zijn oudere broer Joost in Amsterdam. Het kampverleden van zijn ouders speelt op de achtergrond. Joost, een pestluis van de eerste orde, fluistert Tjon voortdurend onheilspellende geheimen in. En Tjon? Die schept een wereld om zich heen met maar één doel: zijn moeder een leuke kamptijd bezorgen, want die heeft ze nooit gehad.
Hoe gek kun je iemand maken? Gek genoeg om een sterk, van leugens aan elkaar hangend boek, tot een gruwelijk eind te brengen. Tjon zal lezers in verwarring brengen, maar ook ontroeren. Mensen die beginnen te mekkeren als het om Theodor Holman gaat, raad ik zeker aan het boek te lezen. Ben benieuwd wat het boek met u doet.

Tjon
Nijgh & Van Ditmar: 223 pagina’s (paperback)
ISBN: 978 90 388 3116 9
Prijs: 17, 50 euro
Zie ook: www.theodorholman.nl