Pasar Malam Besar 2006

De vroege zaterdagochtend wordt overschaduwd door het nieuwsbericht van de aardbeving op Java en het hoge aantal slachtoffers dat gevallen is. Ik ben onderweg naar Den Haag voor de 48e Pasar Malam Besar en volg het nieuws via de radio.

In de middag presenteert Ernst Jansz in het Bintang-Theater zijn mooie nieuwe CD Molenbeekstraat, die in een gelimiteerde editie, speciaal voor de Pasar Malam Besar verschijnt.
“Net als op mijn vorige cd De Overkant heb ik gebruik gemaakt van bepaalde elementen uit de krontjong. Ik heb geen krontjongplaat willen maken, maar vond het belangrijk de krontjongmuziek of elementen ervan een plaats te geven in de hedendaagse muziek, zoals ik die maak.” En daar is Jansz in geslaagd. De liedjes, waarvan sommige al akoestisch te beluisteren waren bij verschillende optredens, kregen vandaag meer zeggingskracht door begeleiding van de band die hij had meegenomen: Jan Hendriks, gitaar; René van Barneveld, slide gitaren; Charles Nagtzaam, Portugese bas en Roy Bakker, ritme.


Op het Tong-Tongpodium wordt opgetreden door een sterke live-act: Challenge. Het eerste exemplaar van hun derde CD From the heart wordt uitgereikt aan Wieteke van Dort. Samen met haar nicht Bernadine schreef zij Het verlangen van het kind en de uitvoering van Challenge is heel mooi. Laat dat nou het lied zijn dat is mijn hoofd is blijf zitten. Challenge trekt veel publiek en dat verbaast me niets.

Deze dag staat voor mij in het teken van allerlei ideeën en voornemens waarover ik met deze en gene heb gesproken. Nu de uitvoering nog. “Maar”, zo zei visual artist Jocye Bloem, “Je moet het gewoon doen.” En ze heeft gelijk, terwijl ik rondkijk bij het project dat zij nabij Bronbeek in Arnhem verwezenlijkt: Sawa Belanda. Een Indisch landschap dat eind augustus verrijst in Park Sacre Cour tegenover Museum Bronbeek. Een impressie is te zien op haar website.
En passant word ik ook nog overgehaald me op te geven als figurant voor de film Ver van familie na het gelijknamige boek van Marion Bloem. “It’s a wrap.”

Ernst Jansz

Komend najaar verschijnt Molenbeekstraat, de lang verwachte nieuwe CD van muzikant én schrijver Ernst Jansz. Het gelijknamige boek ligt dan ook in de schappen. Molenbeekstraat is de straat waar Ernst Jansz de eerste 21 jaar van zijn leven doorbracht. De voorstelling Molenbeekstraat bevat autobiografische verhalen, Indische sprookjes en diverse liedjes waarin hij zijn lotgevallen bezingt. Het komt allemaal langs in het programma dat Ernst Jansz met Shelley Lapré en Ted Lekatompessy in de Nederlandse theaters brengt.
Voor wie niet kan wachten: Tijdens de 48e Pasar Malam Besar in Den Haag wordt een speciale versie van de CD Molenbeekstraat gepresenteerd. Ernst Jansz én band zullen op 27 mei in het Bintangtheater liedjes van Molenbeekstraat spelen. De speciale (verkorte) versie van de CD (waarin de krontjongelementen meer centraal staan), is alleen tijdens de Pasar Malam Besar
verkrijgbaar.

Meer informatie over Ernst Jansz vindt u terug op zijn website.

Pramoedya Ananta Toer 1925 – 2006

Vanochtend overleed in Jakarta mijn favoriete Indonesische schrijver, Pramoedya Ananta Toer. Hij werd 81 jaar. Pramoedya Ananta Toer, geboren in 1925 in Blora (ook de geboorteplek van mijn moeder), heeft jarenlang gevangen gezeten onder het Suhartoregime. Tijdens zijn gevangenschap heeft hij gewerkt aan zijn magistrale tetralogie over de opkomst van het Indonesisch nationalisme: Aarde der mensen, Kind van alle volken, Voetsporen, Het glazen huis. De meeslepende verhalen vertelde hij eerst aan zijn medegevangenen. Pas later werden ze op schrift gesteld. De meeste van zijn boeken zijn overigens vertaald in het Nederlands en uitgegeven door Uitgeverij De Geus. Een omvangrijk oeuvre met vele verrassingen. Wie zijn boek Het meisje van het strand heeft gelezen, zal begrijpen waarom hij ieder jaar wel genoemd werd als kanshebber voor de Nobelprijs voor literatuur. In 1999 kon Pramoedya voor eerst sinds jaren Indonesië verlaten voor een heuse toernee. Marco van Bolhuis maakte de foto tijdens het bezoek van Pramoedya aan Den Haag. Alex G. Bardsley heeft een uitgebreide website aan Pramoedya gewijd. Foto: © Marco van Bolhuis Verder lezen? Lees een fragment uit Aarde der mensen op de website van Uitgeverij De Geus.

Melkkoe – Cash cow

Het melkkoetje van platenmaatschappij EMI en Apple, uw weet wel, The Beatles, zal nog vele jaren dienst doen als pensioenvoorziening voor velen.
Cirque Du Soleil speelt in Las Vegas Love, een voorstelling gebaseerd op muziek van The Beatles. Paul, Ringo en de nabestaanden van John en George zijn nauw betrokken geweest. Een CD met ‘nieuwe’ muziek wordt later dit jaar uitgebracht.

In de VS is onlangs de tweede reeks Capitolalbums van de Beatles op de markt geslingerd. Succes gegarandeerd: de Amerikanen hebben de muziek van The Beatles jarenlang in een andere mix gehoord dan de Europeanen en dat moest nog gevierd worden op CD. Volgens mij hebben The Beatles intertijd nooit hun goedkeuring gegeven aan deze inferieure geluidsmix.
Wel zijn zij altijd betrokken geweest bij de monomix die ná de opnames van hun muziek werd gemaakt (en als basis diende voor de LP’s die tegelijkertijd ook in stereo werden uitgebracht). Eigenlijk zou de muziek van The Beatles tot en met The white album in 1968 gewoon in mono moeten worden uitgebracht (bij de stereomixen uit die jaren waren The Beatles niet betrokken). De huidige Beatles CD’s zijn feitelijk niet om aan te horen als je de oorspronkelijke LP’s beluisterd.
Ik wacht daarom niet meer op een nieuwe uitgave van digitaal geremasterde CD’s van de Fab Four. Terwijl ik dit schrijf ‘haal’ ik alle mono albums ‘binnen’ en verdraaid: ze klinken echt beter dan wat er sinds 1987 is uitgebracht. Geen nepstereo met links instrumenten en rechts de zang, maar gewoon een opname zoals ze in de Abbey Roadstudios bedoeld waren. Mono klinkt niet dof of wat dan ook, maar zuiver en perfect in balans.

Somewhere in England

"Jongens waren we – maar aardige jongens…" én arme studenten. John Benjamins studeerde archeologie in Delft en speelde eerste viool in het Haagse krontjongorkest Eurasia . In 1928 was Eurasia in de Edison Bellstudio’s in Londen voor de plaatopname van Krontjong Toegoe en Krontjong Kemajoran.

Ergens op een plein in Londen, ver weg van huis, speelden de jongens hun melancholische muziek. Een statige dame kwam langs en bleef staan luisteren. De muziek had haar zichtbaar geraakt. Ze nodigde de jongens uit en gaf hen nieuwe kleren. Die vrouw was Queen Mary, echtgenote van de toen heersende vorst George V. Jaren later in Indië was John Benjamins één van de vele burgerslachtoffers uit de wijk Bronbeek tijdens de bersiap in Bandoeng. Hij werd (43 jaar oud) begraven in het verzamelgraf Bronbeek op het Ereveld Pandu. John Benjamins staat als eennalaatste rechts op de foto. De legendarische Guus Becker staat uiterst links op de foto. Deze foto van Eurasia is vermoedelijk in de dertiger jaren van de vorige eeuw gemaakt. Met dank aan Barbara Benjamins.

© Beeldmateriaal: familie Benjamins

Voor de liefhebber: Het Tong Tong Festival organiseert Krontjong Nu tijdens de 48e Pasar Malam Besar in Den Haag.

MSN

"Kijk een vlinder", mijn dochter van bijna 9 heeft het niet over de langverwachte boodschapper van de lente die voorbij komt, maar over het logo van MSN, waar ze sinds kort (thuis bij haar moeder) in de ban van is geraakt. Mijn kinderen bleken zo’n beetje de laatsten te zijn die nog geen MSN-account hadden. En dat vond ik eigenlijk wel best zo. Ze hadden wel e-mailadressen en mochten zo nu en dan online. MSN is natuurlijk andere koek en daarom is een snelcursus netiquette voor de kids wel zo handig: mijn dochter geeft namelijk makkelijk haar adres aan anderen. Op de sport, in het zwembad, overal waar kinderen elkaar ontmoeten en nieuwe vriendschappen ontstaan, worden eerst e-mailadressen uitgewisseld. Met als gevolg dat ze inmiddels bergen met onzin afbeeldingen toegestuurd heeft gekregen. Als overbezorgde vader die nog steeds kijk uit met oversteken roept, zijn de ‘online-gevaren’ van een heel andere orde.

Duncan Sheik

Wanneer hebt u voor het laatst naar muziek geluisterd? Ik bedoel echt geluisterd? Vaak genoeg staat muziek gewoon op, zonder dat we er werkelijk bewust naar luisteren. Totdat we in eens gegrepen worden door de melodielijn, het refrein, een mooi gitaarloopje of om het even wat. Ik heb dat met muziek die ik al jaren in de platenkast heb staan, maar ook met nummers die op de radio voorbijkomen. Zo kwam onlangs Duncan Sheik voorbij in het ideale zondagmorgenprogramma De Sandwich op Radio 2. Een Amerikaanse singer/songwriter die in 1996 debuteerde en wiens melancholieke songs mij die zondagmorgen raakten. White Limousine is zijn vijfde album, een prachtige schijf die ik voorlopig niet uit mijn CD-speler zal halen. Hoe is de muziek van Sheik te omschrijven? Sommige recensenten spreken van Nick Drake meets David Sylvian, anderen hebben het over Bittersweet or haunting songs van een supertalent. White limousine brengt je met 12 zorgvuldig gearrangeerde songs in een sfeer die je (ondanks de melancholie) niet wilt loslaten. Om een impressie van zijn kunnen te krijgen, verwijs ik naar de discografie op zijn website. Meer info vind je op: www.duncansheik.com Muziekkeuze van de laatste dagen: Hyachinth House, Ryan Adams, Winterpills, Brandi Carlile